دلایل اصلی بالا رفتن فشار مغز چیست و درمان آن چگونه است؟

به گزارش وبلاگ شخصی امیر، مقدمه

آیا تا به حال این سوال برای شما پیش آمده که فشار مغز چیست؟ برای پاسخ به این سوال باید به اصطلاح ICP اشاره کنیم که مخفف عبارت Intracranial pressure Increase بوده و به افزایش فشار داخل جمجمه فشار مغزی اشاره دارد.

دلایل اصلی بالا رفتن فشار مغز چیست و درمان آن چگونه است؟

این اختلال یک فوریت پزشکی محسوب می شود و در صورت عدم درمان به موقع، می تواند منجر به آسیب مغزی، تشنج، کما، سکته مغزی و یا حتی مرگ شود. البته جای نگرانی نیست. تنها باید نسبت به علائم آن هوشیار بود تا بتوان از عوارض این بیماری جلوگیری به عمل آورد. در ادامه این مقاله علائم، علل و درمان و راه های پیشگیری این بیماری را بررسی خواهیم کرد. پس با ما همراه باشید.

بالا رفتن فشار مغز

افزایش فشار داخل جمجمه به چه معنا است؟

فشار داخل جمجمه در واقع فشاری است که از طرف مایعاتی که در داخل جمجمه جریان دارند بر روی مغز اعمال می شود. خون و CSF یا همان مایع مغزی نخاعی دو مایعی هستند که در اطراف مغز جریان دارند. ICP بر حسب میلی متر جیوه میزان گیری می شود و در بزرگسالان در حالت دراز کشیده به طور معمول 7 الی 15 میلی متر جیوه است.

بدن مکانیسم های مختلفی را به کار می گیرد تا ICP را ثابت نگه دارد. از آنجایی که مغز در یک ساختار استخوانی محکم قرار گرفته است، افزایش فشار درونی آن منجر می شود تا فشاری بر بافت مغز و رگ های خونی آن وارد شود. به این ترتیب، در شرایط حاد اختلال در خون رسانی به مغز ایجاد خواهد شد و شرایط خطرناکی برای مغز پیش می آید.

در شرایط طبیعی هرگونه افزایش فشار داخل جمجمه ناشی از محرک های گشاد کننده عروق بوده و موقت خواهد بود و افزایش حجم خون با تنظیم میزان ورود و خروج مایع مغزی نخاعی کنترل می شود؛ بنابراین اگر بدن می تواند تعادل برقرار کند، پس دلیل ایجاد افزایش فشار مغز چیست؟ در بیمارانی که فشار داخل جمجمه افزایش پیدا کرده، این امکان وجود دارد که مکانیسم جبرانی از کار بیفتد و فشار داخل جمجمه به طور چشم گیری افزایش یابد. تا زمانی که جمجمه بسته بماند، افزایش بیش از حد فشار داخل جمجمه ممکن است منجر به فتق مغزی شود.

دلیل افزایش ICP چیست؟

پس از پاسخ به سوال فشار مغز چیست، به سراغ عللی می رویم که سبب بالا رفتن فشار مغز می شوند. برخی از این علل عبارتند از:

  • تورم بافت مغز: ورم مغزی از جمله عوامل ایجادکننده ICP است.
  • عفونت در مغز : مننژیت و آنسفالیت می توانند فشار مغز را افزایش دهند.
  • تومور مغزی: این نوع تومورها با کاهش حجم فضای داخل جمجمه، سبب افزایش فشار روی مغز می شوند. از آن جایی که علائم انواع تومور مغزی خوش خیم و بدخیم با ICP مشابه است به افزایش فشار مغز، تومور مغزی کاذب هم گفته می شود.
  • افزایش مایع مغزی نخاعی: حجم بالای مایعات مغزی می تواند فشار مضاعف به وجود آورد.
    • خونریزی مغزی: خونریزی بین بافت مغز و جمجمه یا درون بافت مغزی، ICP را ایجاد می کند.
  • آنوریسم: بیرون زدگی حباب مانند در جدار شریان های مغزی که سبب خونریزی در داخل جمجمه می شود را آنوریسم می نامند.
    • هیدروسفالی: به تجمع مایع مغزی نخاعی در مغز هیدروسفالی می گویند که به آب آوردن مغز هم معروف است.
    • آسیب فیزیکی به سر: ضربات و آسیب های فیزیکی می توانند به افزایش فشار مغز منجر شوند.
  • فشار خون بالا: از فاکتورهای موثر در افزایش فشار مغز را می توان فشار خون بالا دانست.
  • سکته مغزی: زمانی که خون رسانی به سلول های مغز کاهش می یابد یا قطع می شود، سکته مغزی رخ می دهد و می تواند ICP را به وجود آورد.
  • صرع: صرع یک بیماری شایع است که بر مغز تأثیر می گذارد و باعث تشنج مکرر می شود. همچنین می تواند فشار مغزی را بیفزاید.
  • برخی تداخلات دارویی: استفاده همزمان از برخی داروهایی که با یکدیگر تداخل دارند می تواند ICP به وجود آورد.

علائم افزایش فشار مغز چیست

مواردی که در ادامه آورده ایم از شایع ترین علائم این بیماری به تعداد می آیند.

  • سردرد
  • تاری دید
  • گیجی
  • فشار خون بالا
  • تنفس بیوت یا قطع دوره ای تفس به دلیل آسیب به نیم کر ه های مغزی
  • استفراغ
  • تغییر در رفتار
  • ضعف یا مشکل در حرکت یا صحبت کردن
  • کمبود انرژی یا خواب آلودگی

با پیشرفت ICP، فرد ممکن است هوشیاری خود را از دست داده و به کما برود. اگر فرد تحت درمان فوری قرار نگیرد، ممکن است باعث آسیب مغزی شود. پس نسبت به علائم آگاه باشید و به موقع به متخصص مراجعه نمایید.

فشار مغز چیست

علائم بیماری افزایش ICP در نوزادان

نوزادان در هنگام بالا رفتن فشار مغزی، علائمی مشابه بزرگسالان را نشان می دهند. همچنین، این امکان وجود دارد که شکل سر آن ها تحت تأثیر قرار گیرد.

در صورتی که هر کدام از علائم گفته شده را مشاهده کردید بهتر است که به پزشک متخصص مراجعه کنید. شما می توانید با مراجعه به دکتر محمد صمدیان جراح مغز و اعصاب در کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران تحت معاینات تخصصی قرار گرفته و در صورت وجود بیماری هر چه سریع تر اقدامات درمانی را آغاز کنید.

تشخیص بیماری افزایش فشار داخل مغز

در ادامه پاسخ به پرسش فشار مغز چیست، به بررسی روش های تشخیصی این بیماری می رسیم. ممکن است پزشک برای تشخیص افزایش ICP، انجام سی تی اسکن را توصیه نماید. با مراجعه به موقع امکان درمان موفقیت آمیز وجود دارد و آسیبی به فرد وارد نمی شود.

فشار داخل مغزی بر حسب میلی متر جیوه میزان گیری می شود. محدوده نرمال آن کمتر از 20 میلی متر جیوه است و اگر بالا تر از این محدوده باشد علائم بروز می کنند. پزشک ممکن است آزمایشات زیر را انجام دهد:

  • معاینه عصبی برای بررسی حواس، تعادل و شرایط روانی فرد
  • Lumbar puncture یا گرفتن نوار مغزی برای دسترسی به نمونه مایع مغزی نخاعی
  • CT برای به دست آوردن تصویر دقیق از سر و مغز
عوارض افزایش فشار داخل مغز

عوارض افزایش فشار داخل مغز

افزایش ICP عوارض جدی دارد اما نگران نباشید در صورتی که به موقع تشخیص داده شود قابل درمان است و خطری شما را تهدید نمی کند. عوارض این بیماری شامل موارد زیر است.

  • بیرون زدگی ساقه مغز
  • تشنج
  • دیابت بی مزه
  • سکته
  • ترشح بیش از حد هورمون وازوپرسین یا ADH
  • آسیب عصبی
  • مرگ

آیا می توان از بالا رفتن فشار مغز جلوگیری کرد؟

شما می توانید با رعایت توصیه هایی که خطر ابتلا به برخی مسائل سلامتی را کاهش می دهند از ابتلا به ICP جلوگیری نمایید. این اختلالات عبارتند از:

  • فشار خون بالا
  • سکته
  • عفونت
  • ضربات و آسیب به ناحیه سر

در پاسخ به سوال راه چاره کاهش فشار مغز چیست؟ باید گفت با ورزش منظم، داشتن وزن متناسب و رعایت رژیم غذایی سالم می توان خطر ابتلا به فشار خون بالا و سکته مغزی را تا حد زیادی کاهش داد. در ضمنً، دریافت واکسن های توصیه شده و شستن مکرر دست ها خطر ابتلا به عفونت را کم خواهند کرد.

استفاده از کلاه ایمنی هنگام شرکت در ورزش های رزمی سنگین مانند بوکس و تکواندو و همچنین دوچرخه سواری یا سوار شدن بر موتورسیکلت می تواند خطر آسیب به سر را کاهش دهد. در ضمنً، در هنگام رانندگی و یا نشستن درون خودروها حتما کمربند ایمنی خود را ببندید تا در تصادفات رانندگی از برخورد سر با شیشه و قسمت های سخت خودرو جلوگیری نمایید.

راه چاره های درمانی افزایش فشار مغز چیست

هدف از درمان ICP، کاهش فشار داخل جمجمه است و روش درمانی با توجه به دلیل بیماری انتخاب می شود. این راه چارهها شامل موارد زیر هستند:

  • دارودرمانی: معمولا پزشکان متخصص داروهای استروئیدی و کورتیکواستروئیدی تجویز می کنند. این داروها به منظور کم کردن تورم مغز تجویز می شوند. دگزامتازون هم یکی دیگر از داروهای تجویزی است و در دسته داروهای ضدالتهاب و تسکین دهنده قرار گرفته است. ممکن است دلیل اصلی افزایش ICP عفونت یا فشار خون بالا باشد. در این صورت عفونت با تجویز آنتی بیوتیک و هایپرتانسیون هم با داروهای کاهش دهنده فشار خون درمان می شوند.
  • انجام عمل جراحی: یکی از مطمئن ترین روش های درمانی، عمل جراحی است. ولی با توجه به دلیل بیماری، روش های متفاوت جراحی به کار گرفته می شوند. به نام مثال در افزایش فشار مغزی ناشی از هیدروسفالی و افزایش مایع مغزی نخاعی از روش شنت گذاری استفاده می کنند. در این روش جراح سوراخی روی سر ایجاد می کند و لوله جمع کننده مایع را زیر پوست قرار می دهد تا مایع تجمع یافته خارج شود. اگر مشکل وجود تومور باشد، باید با جراحی تومور را در آورند. البته اگر تومور بدخیم باشد باید با پرتودرمانی درمان را ادامه دهند. جراحی رایج در این بیماری کرانیوتومی (Craniotomy) است. در این روش جراح قسمتی از جمجمه را باز کرده و اقدام به کم کردن کاهش فشار داخل جمجمه می کند.

سخن پایانی

همان طور که با مطالعه این مطلب دریافتید در پاسخ به سوال فشار مغز چیست، می توان به نیرویی اشاره کرد که مایعات موجود در مغز به این اندام وارد می کنند. در حالت طبیعی این نیرو ها نرمال هستند و با فرآیند هایی کنترل می شوند.

منبع: هفت گنج

به "دلایل اصلی بالا رفتن فشار مغز چیست و درمان آن چگونه است؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "دلایل اصلی بالا رفتن فشار مغز چیست و درمان آن چگونه است؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید